شهرها و روستاها

روستای شرکان

روستای شرکان
روستای شرکان

شرکان از روستاهای نوارمرزی ودرجوار شهر نوسود واز توابع پاوه وهورامان می باشد ومردم آن با زبان هورامی این زبان اهورایی تکلم می کنند. شرکان درقلب هورامان جای دارد وبه جرات می توانم بگویم یکی از اصیلترین روستاهای هورامی زبان است.

 درحقیقت شرکان یکی از روستاهای موفق دراین سرزمین است اگر چه خاک هورامان برای پرورش انسانهای بزرگ مستعد بوده ودرطول قرون واعصار مردمان بزرگی از این خطه ظهور کرده اند وشرکان به عنوان یکی از روستاهای هورامان نیز از این قاعده مستثنی نبوده ودرهر عصری بزرگانی از این روستا برخاسته اند. از شاخص ترین این مشاهیر می توان از ملا شیخ قسیم نام برد. ایشان اعلا جد بنده وخانواده شمس ومی توان گفت بیش از نیمی از مردم شرکان است. زندگانی ملا شیخ قسیم حدوداً مربوط یک قرن ونیم پیش می باشد. ایشان درعلوم فقه وشریعت اسلام استادی کامل و سرآمد همه علمایان هم عصر خود بوده بطوریکه مدتها مدرس حوزه های علمی بغداد وموصل بوده است.متاسفانه درتاریخ مشاهیر وعلمایان کرد کمترنامی از این عارف ربانی وعالم کم نظیر برده شده است .من اگر چه آوازه ایشان را از علمایان منطقه ومعمرین زیاد شنیده ام وگفته می شود که درکتاب بنه ماله ی استاد عبدالکریم مدرس نیز اشاره ای به ایشان شده درکتاب دیوان پیرشالیار به قلم محمد بهاالدین در بیان زندگانی ملانظیر بزرگ(مه لا نه زیری گه وره) آمده است که وی خواندن فقه را درنزد ملا قاسم(قسیم) شرکان به پایان رسانده است.

در روستای شرکان عالم وارسته ای به نام ماموستا خلیفه ابوبکر زندگی می کرد که حدوداً ده سال پیش وفات نمود .ایشان عمری طولانی داشت ودرتمام عمر باعزت خود دواصل تقوا وعبادت را سرلوحه زندگی خود قرار داده بود. اما هدفم از بیان نام ایشان دراینجا این بودکه آن جناب کتابخانه ای کوچک داشت که کتب خطی وچاپ نشده ای دربین آنها یافت می شد. از جمله تعداد بیش از ده جلد کتاب به قلم ملا شیخ قسیم شرکان بود که پس از وفات ملا ابوبکر نوه اش آقای قانع وجود این کتب را اعلام وآنها را بدست پسر عمویم دکتراسماعیل شمس که استادیار تاریخ دانشگاه تهران می باشد سپرده تا تصحیح ودرصورت امکان به چاپ برساند.

درمورد طریقت ایشان باید گفته شود که وی دارای طریقت نقشبندی و همعصر شیخ عثمان سراج الدین طویله ای بوده وبه احتمال زیاد طریقت خود را از وی گرفته است.

این روستا از نظر وضعیت جغرافیایی دارای ویژگیهای منحصر به فردیست که کمتر می توان آن را در مکانهای دیگر یافت. از جمله اینکه دردامنه کوه چناره (که لوو چناره ی) قرار گرفته ومحصور است بین کوه وباغات منحصر به فردش. از نظر بافت معماری کلیه خانه ها از سنگ ساخته شده اند وچوب نیز در ساختمان منازل نقش بسزایی دارد.شغل غالب مردم باغداریست ومحصولات باغی فراوان است اما آنچه شرکان را به عنوان روستایی نمونه ودارای محصولات باغی اشتهار داده است میوه انار است. انار شرکان درکل منطقه وحتی استانهای همجوار شهرت زیادی دارد. باغهای شرکان ومخصوصاً باغهای انار این روستا از اول آبادی تا کنار رودخانه سیروان به طول حدود ۱۰ کیلومتر امتداد یافته اند ومردم زحمتکش روستا به دلیل اینکه جاده ماشین رو تاکنون به داخل باغات کشیده نشده است، محصولات خود را با کول ویا با چهار پا به داخل روستا حمل می کنند.

 شركان همچنان كه از اسمش پيداست معدن كاني هاي فراواني مي باشد كه تاكنون در جهت كشف آن ها كسي همت نگمارده است و فقط به اين امر بسنده كرده اند كه چون آب فراواني دارد اين « كان » به معناي چشمه است.

«شر» در لغت به معناي جنگ و درگيري است و «كان» هم يكي از معانيش چشمه و رود است. پس «شركان» را مي توان به معناي محل تلاقی چشمه ها دانست.

اگر کسی به شرکان رفته وباغات آن را با چشم خود مشاهده کرده باشد به این امر واقف شده که درهر باغی چشمه ای وجود دارد . درواقع  علاوه بر چشمه اصلی که آب آن از بالای روستا سرچشمه گرفته وبه وسیله جوی مشهور (جوه ومزرا) تا انتهایی ترین باغ یعنی جوانمیره وشولگا در نزدیکی سیروان منتقل می شود، در هر باغی چشمه ای کوچک وجود دارد وحوضی بزرگ که در بعضی جاها به استخر می ماند.پس باغهای شرکان همیشه دارای آب بوده ومحصولات آن بویژه انار از کیفیت بسیار بالایی برخوردار بوده اند.

از نظر تاریخی اگر چه برای مبدا روستا تاریخی مشخص نیست ، اما وجود آثارقدیمی واز جمله درخت چنار بسیار کهنسال روستا می توان آن را یکی از قدیمیترین مکانهای زندگی مردم دانست . چنار کهنسال در وسط روستا قرار دارد به حدی بزرگ است که درداخل آن قهوه خانه ای ساخته اند.ودربهار وتابستانها مردم روستا دمی در زیر آن می آسایند وبا نوشیدن چای خستگی از تن در می کنند. همچنین قبرستان قدیمی روستا که از قدمت بسیارکهنی برخوردار است وشاید به قبل از اسلام برگردد. والبته وجود مرقد پیری به نام پیر مقصود که صحابی بودن وی محتمل است نیز گویای این واقعیت است .اماکن با نامهای بسیارکهن در داخل روستا وجود دارند منجمله درپایین روستا آبشار بزرگی هست که آب سرچشمه که در بهاران به رودی می ماند،پس از عبوراز وسط روستا با سروصدای زیاد از آن به پایین فرو می ریزد به این آبشار (سووله و گاورا ) گفته می شود.(سوول)به معنای آبشار و(گاور )به معنای گبر است.گفته می شود درزمان حمله اسلام به این منطقه درقرن اول هجری دراین مکان جنگ بین صحابه ومردم روستا که گبر بوده اند رخ داده و پس از مقاومت فراوان وکشته شدن از طرفین نهایتاًمردم روستا تسلیم سپاه اسلام شده و مسلمان گشته اند وآن دسته از گبرها که کشته شده اند ویا ایمان نیاورده اند از بالای این آبشار پرت شده اند که ازآن تاریخ تاکنون این محل به این نام مسما گشته است. مسجد روستا به اسم مسجد حضرت عبدالله مشهور است .عبدالله بن عمر (رض)فرمانده سپاهیان اسلام فاتح منطقه هورامانات وکردستانات در هر مکان یا روستایی یک مسجد ساخته که مسجد روستای شرکان نیز از آن جمله می باشد.

از نظر فرهنگی وسطح سواد مردم اگر غلو نباشد، می توان این روستا را یکی از با سوادترین وموفقترین روستای منطقه وحتی کشور دانست چرا که افراد تحصیل کرده با مدارک عالی دانشگاهی دراین روستا فراوان یافت می شود که نسبت به جمعیت آن بسیار قابل ملاحظه است. اگر چه جمعیت فعلی شرکان بیشتر از پانصد نفر نیست وشاید دوبرابر آن نیز درشهرهای پاوه وروانسر ومریوان ساکن باشند، اما امروزه شغل غالب مردم بجز افراد کهنسال که درروستا سکونت دارند وبه امر باغداری می پردازند، شغل دولتیست واکثراً فرهنگی ومعلم ویا شاغل درادارات دیگرهستند. خصوصاً اینکه افراد قابل توجهی دارای پستهای  مدیریتی می باشند.

موقعيت روستاي شرکان:

الف)موقعيت نسبي : روستاي شرکان يکي از روستا هاي دهستان سيروان از توابع بخش نوسود شهرستان پاوه مي باشد که در کناره جاده ارتباطي پاوه-نودشه قرار گرفته است که فاصله آن تا فاصله کانوني شهر نوسود ۱۱کيلو متر مي باشد.

ب)موقعيت طبيعي : روستاي مورد مطالعه از جمله روستا هاي کوهستاني است که از نظر بافت داراي بافتي متمرکز بصورت پله اي مي باشد،اين روستا از شمال به شهر نودشه از غرب به کوههاي منتهي به روستاي هجيج،از غرب به روستاي نروي،از جنوب به رودخانه سيروان محدود مي گردد.

ج)مختصات جغرافيايي: روستاي شرکان در طول شرقي ۴۶/۱۵ در عرض شمالي ۳۵/۹ قرار گرفته،ارتفاع  آن از سطح دريا حدود   ۱۲۵۰متر مي باشد.

خصوصيات جوي: در شکل گيري اقليم هر منطقه عوامل مختلفي دخالت دارند،که ميتوان به عرض جغرافيايي،ارتفاع،دوري و نزديکي،به مناطق رطوبتي و توده هواي باران زا اشاره نمود. اقليم اين روستا معتدل به شمار مي رود .

شرکان نسبت به روستاهاي اطراف(نروي،نودشه و نوسود)ارتفاع آن پايين تر بوده و به همين دليل هواي آن نسبتا گرم تر مي باشدو اين از دلايلي است که باعث مي شود در زمستان برف کمتري در اين روستا ببارد.دليل ديگر گرمتر بودن اين روستا نزديکي آن به رودخانه سيروان است.و تحت تاثير اين رودخانه قرار ميگيرد.

بارندگي اين روستا بيشتر به صورت باران بوده و ميزان بارش آن در طول سال حدود ۷۵۰ ميلي متر است،و اين شرايط سبب شده که زمستان آن سبب شده که زمستان آن نسبت به روستاهاي اطراف آن معتدل تر بوده و تابستان آن نيز گرمتر مي باشد.

وجه تسميه: روستاي شرکان از دو واژه (شر) به معني جنگ و نبرد و واژه (کان) به معني کاني وچشمه تشکيل شده است و به جايي که در آن چشمه ها به رقابت و نبرد با هم مي پردازند گفته مي شود از اين جهت اين نام بر روستا نهاده شده است که داراي چشمه هاي متعددي است که در طول سال پر آب هستند.

خصوصيات اجتماعي و اقتصادي روستا:

وضعيت فرهنگي- اجتماعي: ميزان رشد جمعيت حدودا ۱۳%  و تعداد مهاجرين در طول ۲۸ سال بعد از انقلاب از جمعيت کل روستا حدود ۲۰ درصد مي باشد.

از نظر سطح سواد شرکان در سطح نسبتا بالايي قرار دارد در سال ۵۱ ،سه نفر ديپلم در اين روستا و جود داشته و در روستا ساکن و به تدريس ساير روستائيان پرداخته اند.

مي توان يکي از دلايل پيشرفت فرهنگي اين روستا را مربوط به خدماتي دانست که اين سه نفر در گذشته انجام داده اند که با دلسوزي تمام تقريبا بي سوادي را در اين روستا ريشه کن نمودند.

روستا در دهه  ۶۵  ۷۵با رشد منفي مواجه بوده است. علت اين امر را مي توان مهاجرت فرست بودن روستا و بازگشت اهالي روستا نروي و شهر نوسود دانست  که به عنوکانونهاي جذب جمعيت در فاصله دهه فوق مطرح ميگردند.

در فاصله سال  ۸۰-۸۱  به علت آلوده شدن مخزن آب روستا توسط زباله هاي شهر نودشه که در بالادست روستا خالي مي گردند تعدادي از اهالي از ترس اين موضوع به شهر هاي اطراف مهاجرت کردند که خشکسالي سال ۸۰ نيز مزيد بر علت گرديد چرا که يکسري از باغات پايين دست به سبب کم آبي کم محصول گرديدند،مشکل زباله هاي نودشه لاينل باقي مانده و يکي از دغدغه هاي اصلي اهالي است.

متغير هاي جمعيتي روستا:

براساس آمار ۵ ساله اخذ شده از خانه بهداشت نروي به نتايج زير ني رسيم:

۱) ميانگين رشد مطلق:۳/۵  درصد

۲) ميانگين نرخ رشد طبيعي: ۰/۹  درصد

۳) ميانگين نرخ خام مرگ و مير : ۵/۲۵  در هزار

۴) ميانگين نرخ خام مواليد :۱۳/۷ در هزار

۵) يانگين اميد به زندگي: ۶۹ سال

 

بر اساس مطالعات انجام شده توسط اداره آموزش و پرورش شهرستان پاوه وضعيت ميزان با سوادي در اين روستا و مقايسه آن با شهر ها و دهستانهاي اطراف به شکل جدول ذيل نشان داده مي شود

 

– وضعيت مهاجرت روستا :

با عنايت به نرخ رشد طبيعي روستا که۰/۹  درصد و نرخ رشد مطلق روستا  که -۳/۵  درصد در يک دوره ۵ ساله مي باشد معلوم مي گردد روستاي مورد مطالعه مهاجر فرست مي باشد

با توجه به شرايط روستا ،نبود کار ،شرايط سخت زندگي،نبود خدمت بن بست بودن روستا،محدوديت مسکن در اين روستا زياد مي باشد.در حال حاضر ۱۱۰ خانوا در روستا ساکن مي باشند و حدود ۲۷۰ خانوار در خارج از روستا سکونت گزيده اند و سالانه حدود ۵ خانوار از آن مهاجرت مي کنند.

يکي ديگر از دلايل مهاجرت مشکلات ناشي از جنگ تحميلي در اين روستا و دليل ديگر آن تحصيل و اشتغال بکار جوانان اين روستا در خارج از آن مي باشد. بطوريکه جمعيت روستا در طي ۳۰ سال گذشته سير نزولي داشته است.

روستاي نمونه :

به جرات مي توان گفت شرکان بهترين روستا منطقه از نظر کمي اختلاف در داخل روستاست بطوريکه کمترين پرونده هاي اختلافات داخلي را در مراجع قضایی دارا مي باشد که اين امر نتيجه افزايش سطح فرهنگ اجتماعي در ميان آنهاست.

وضعيت اقتصادي روستاي شرکان :

– جمعيت فعال:

با توجه به شرايط اقليمي و توپو گرافي روستا مهترين شغل ساکنان آن باغداري مي باشد که حدود ۹۰ هکتار بصورت باغات گردو،انار،توت،آلوچه و انگور بوده که مهمترين منبع درآمد روستاييان مي باشد.

باغداري شغلي فصلي بوده و حدود نيمي از سال بيکار مي باشند.که نتيجه آن کمي درامد ساکنان روستا و عدم وجود امکانات رفاهي لازم براي آنان است.برهمين اساس برخي از ساکنان روستا علاوه بر باغداري مشغول انجام کارهاي ديگري نظير دامداري و خدمات مي باشند.

دامداران اين روستا بيشترين دامي را که پرورش مي دهند از نوع بز و گاو است البته نه بصورت علمي و مدرن امروزي بلکه به صورت خانگي و قديمي.

در اين روستا نزديک به ۱۰۰ نفر فرهنگي وجود دارد که بالغ بر ۸۰  نفر از آنان تحصيلات عاليه دانشگاهي دارند با توجه به مهاجرت در اين روستا فقط تعداد کمي از آنان در روستا باقي مانده اند.وعده اي از ساکنان روستا نيز (۲۰ تا ۳۰ نفر) درشرکتها و کارهاي ساختماني شهرهاي بزرگ مشغول به کار مي باشند.

شغل دوم ساکنان اين روستا بعد از باغداري کارهاي خدماتي نظير معلمي،مشاغل دولتی و رانندگي مي باشد و به علت کمبود درآمد برخي از آنان زير پوشش کميته امداد امام (ره) قرار دارند و حدود ۲۰% از کل حقوق بگيران دولتي آن بازنشسته هستند.

وضعيت اشتغال در اين روستا را در کشاورزي،خدمات،صنعت ميتوان بصورت جدول زير خلاصه نمود:

 

توضيح اينکه در بخش خدمات تعداد ۱۴ نفر در بخش انتقال اجناس قاچاق با قاطر و الاغ و تعداد ۳ خانوار در بخش انتقال مسافر و بار با ماشين و بقيه در بخش خدمات فعاليت مي کنند.

در بخش صنعت نيز گيوه بافي از بخشهايي است که تعدادي از خانوارها به آن اشتغال دارند.

-وضعيت مدارس روستا :

اين روستا داراي ۲ مدرسه  دبستان و راهنمايي می باشد.

دبستان آن دوشيفته بوده که به صورت مختلط  است  تعداد دانش آموزان آن ۲۷ نفر و به دوکلاس تقسيم شده اند مساحت آن از مدرسه راهنمايي بيشتر بوده و داراي  ۶ اتاق در ۲ طبقه و حياط مي باشد که طبقه فوقاني آن دفتر دبستان و خانه مدير در آن ساکن شده است.

ساختمان دبستان شرکان تقريبا بزرگترين نماي اين روستا است.

مدرسه راهنمايي آن با نام شهيد عزت کريمي یک طبقه بوده،در فاصله ۷۰۰ متري روستا قرار داشته و حدود ۳۰ دانش آموز بصورت مختلط و يک شيفته در آن مشغول تحصيل مي باشند.که سه دبير در آن مشغول به تحصيل هستند.

– فعاليت هاي مختلف روستايي به تفکيک کشاورزي ، دامداري ، خدمات :

ميزان اراضي باغي  در اين روستا بر اساس اطلاعات اخذ شده از جهاد کشاورزي استان کرمانشاه داراي ۱۷۸ هکتار اراضی مي باشد که از اين ميزان ۱۷۰ هکتار آن (يعني حدود ۹۵%) بصورت اراضي باغي آبي و ۸ هکتار آن بصورت اراضي ديم است

محصولات باغي در اين روستا به ترتيب اولويت عبارت اند از : گردو،انار،انگور ، انجير

بطور ميانگين به ازاي هر خانوار ۵/۱ هکتار باغ وجود دارد.

الگوي دامداري در اين روستا فعاليت مکمل بخش  با غداري مطرح است و بيشتر جهت مصرف خود خانوار تعدادي دام و طيور پرورش داده مي شود و تعدادي الاغ و قاطر جهت حمل بار نيز موجود مي باشد.

 

رزق و روزي مردم روستا اکثرا از باغداري تامين مي شودباغات روستا اکثرا از درختان انار ، گردو ، انجير ، آلوچه،زردآلو و مو تشکيل شده و مردم با تعلق خاطر به اين باغهاي کوچک زندگي خود را با درآمد ناچيز تامين مي کنند.محصولات باغات به علت عدم وجود راهي هموار و ماشين رو اکثرا تلف شده و بصوت ضايعات روي دست باغداران مي ماند.

دامداري از شغلهاي ديگر روستاييان است ،کساني که قطعه باغي براي امرار و معاش ندارند و شغل دولتي را نيز نتوانسته بدست آورند(خدمات)دنبال پرورش دام در اطراف کوههاي روستا هستند.بز از جمله حيوانات است که با بافت خشن روستا سازگاري بيشتري دارد،کمتر کسي است که چندين بز در کنج زير زمينهاي خانه خود نداشته باشد.

صنايع دستي روستا :

زنان اين روستا که نمونه اي از زنان پرکار و تلاش گر هستند،همدوش مردان در فعاليت هاي اقتصادي شرکت مي کنند بر اين اساس بيشتر توليدات صنايع دستي اين روستا توسط دستان پر توان زنان آن صورت مي گيرد.حدود ۹۰% زنان و دختران مشغول به گيوه بافي مي باشند.گيوه بافي از عمده ترين صنايع دستي روستاي شرکان است.

مواد اوليه براي ساختن گيوه رانيز از شهرها و روستا هاي  اطراف مانند : پاوه ، نوسود ، نودشه و … تهيه مي کنند.متاسفانه غير از گيوه بافي بيشتر صنايع دستي اين روستا نابود شده و کسي خود را مجبور به انجام اين صنايع و ساختن آنها نمي کند.(مانند جاجيم بافي و …)

خصوصيات فيزيکي روستا :

روستاي شرکان را مي توان به دو بخش تقسيم کرد  : ۱٫ دگا که به دو قسمت سردگاه و بن دگاه تقسيم مي شود، ۲٫ قلاتيه

دگا بافت قديمي شرکان مي باشد شايد ۱۰۰۰ سال و بيشتر قدمت داشته باشد .اين بخش از روستا دامنه جنوبي کوه ساخته شده(بيشتر روستاييان هورامان در دامنه جنوبي ساخته شده اند) چون در زمستان با مايل تابيدن خورشيد اين قسمت از کوه آفتاب بيشتري بر آن مي تابد باعث گرم شدن نسبي بيشتري در آن مي شود.زيرا در زمانهاي قديم مانند امروزه امکانات گرمايشي مانند نفت و گازوئيل وجود نداشته و تنها عامل گرمايش همان بهترين استفاده از گرماي نور خورشيد بوده است.

در دگا آب به فراواني بصورت چشمه وجود دارد و خانه هاي اين بخش توسط مصالح طبيعي خود اين بخش (سنگ ، خاک ، چوب و…) ساخته شده اند.با نگاه کردن به دگا از فاصله  دور بصورت متمرکز و خانه هاي آن به حالت پلکاني بهم چسبيده به نظر مي رسند.

قلاتيه در بخش غربی روستا قرار دارد در يک سراشيبي تند با بافت جديد که قدمت چنداني ندارد.از نظر آب و هوايي مقداري خنک تر از دگا است.(زيرا خورشيد بر اين بخش کمتر مي تابد)

بعلت نبودن زمين کافي در بخش دگا بخش قلاتيه بعدا پايه گذاري شده است در اين بخش قسمتي از خانه هاي آن به سبک قديم و برخي نيز به سبک جديد ساخته شده و مانند بخش دگا حالت متمرکز ندارد.

وضعيت توپو گرافي روستا :

اين روستا داراي ناهمواريهاي شديد مي باشد سه طرف آن بسته و فقط بخش جنوبي آن باز است .در اين قسمت کوه  شاهو در فاصله دور ديده مي شود که نماي زيبا و جالبي به اين روستا داده است.

شرکان در دل کوه بنا شده  که بخش بالاي آن صخره هاي بزرگ و کوچک دارد که حتي در داخل روستا بخصوص در بخش قلاتيه اين صخره نمود بيشتري دارد و بيشتر خانه ها بر روي آنها ساخته شده اند.

در قسمت پايين روستا تازلته کشيده شده که در دوسمت آن باغات زيادي قرار گرفته اند و اين همه نشان مهارت و تلاش مردمان سخت کوش آن ديار در همزيستي با طبيعت خشن آن است.

نوع مصالح :

با توجه به شرايط طبيعي نوع مصالح بکار رفته دراين روستا بيشتر سنگ ، چوب ،کاه گل و آهن و سيمان است که ساختار بناهاي قديمي آن از سنگ ، چوب ، کاه گل ساخته شده و داراي ديوارهاي قطوري مي باشد و بعلت جلوگيري از نفوذ سرما در فصل زمستان به درون خانه، پنجره هاي خانه ها اکثرا کوچک است.

سقف خانه هاي قديمي از درهاي چوبي است که روي آنها تخته هایی گذاشته و خاک زيادي را بر روي اين تخته مي ريزند و براي استحکام هر چه بيشتر ديوارهاي گلي از چوب(ديمک)استفاده ميکنند و کاه گل که يک عايق طبيعي مي باشد براي ماليدن ديوارها از سمت داخلي استفاده مي شود و در زمستان براي جلوگيري از نفوذ آب پشت بام هاي خاکي خود را با سنگ هاي استوانه اي شکل به نام محلي بان تلير استحکام ميبخشند.

خانه سازي به سبک جديد ولي ساده با مصالح سنگ – آجر و سيمان و ماسه و آهن در اين روستا نيز به چشم مي خورد که بيشتر آنها در بخش قلاتيه ساخته شده اند.

نوع ديگري از خانه هاي آن حالت مختلط داشته (مخلوطي از خانه هاي با سبک قديم و جديد)يعني خانه هايي که در زير بناي آن با مصالح قديمي بکار رفته اما در بخش جديد ساخته شده بر روي آن مصالح جديد استفاده شده.

جاده شرکان :

جاده شرکان خاکي با شيب زياد که تمام روستا را در بر نمي گيرد.جاده ارتباطي روستا که تا نوسود ادامه دارد به طول ۱۱ کيلومتر بوده و تا شهر پاوه حدود ۵۶ کيلومتر فاصله دارد.از شرکان تا روستاي نزديک (نروي)۴کيلومتر بصورت خاکي   و از روستا تا جاده آسفالته نوسود – دالاني حدود ۹ کيلومتر بوده  و خاکي است .از سال ۱۳۸۷ با همت اهالی روستا وبدون استفاده از کمکهای دولتی جاده زلته تا شرکان به طول  ۵ کيلومتر احداثردیده که باعث نزديکي هرچه بيشتر اين روستا  به شهر پاوه شده و شرکان بطور کامل از بن بست خارج شده است.

وضع کوچه هاي روستا :

کوچه هاي اين روستا از نظر وضع عبور و مرور و بهداشت شکل مطلوبي متاسفانه ندارد و تا به حال هيچ طرحي از طرف شوراي روستا جهت بهبود وضعيت آن انجام نشده است و باعث ايجاد مشکلات عمده اي براي روستاييان از جمله مشکل عبور مصالح جهت ساخت خانه شده است.

در بخش دگا دالانهاي زيادي تبعيه شده است تا مشکل عبور و مرور افراد در اين بخش  کمتر شود و در واقع اين دالانها راههاي ارتباطي بين کوچه ها مي باشند و حدود۶ دالان در اين بخش وجود دارد.

وضعيت بهداشت :

متاسفانه در روستاي شرکان مشکل عمده بهداشتي آن وجود زباله ها در اطراف روستا بخصوص در دره وسطي آن مي باشد که چهره نا مطلوبي به اين روستا داده و باعث ايجاد بيماري هاي مختلفي در آن مي گردد.اما جديدا جهت جمع آوري زباله با گرفتن مبلغي پول از هر خانوار زباله ها را در محلي دور از روستا تقريبا به فاصله ۱ کيلومتري آن دور مي ريزند و جايگاه ويژه اي را براي نابودي  زباله ها در نظر گرفته اند.

درخت چنار :

در قسمت مياني روستا درخت چنار تنومندي قرار گرفته  که گفته مي شود حدود ۷۰۰ سال و شايد بيشتر عمر داشته باشد.که گونه اي آن چنار قرمز بوده که متعلق به آب و هواي گرمسيري مي باشد .در دوطرف  تنه آن سوراخ هایي به شکل دالان ايجاد شده که اهالي روستا از اي ن سوراخ گاهي به عنوان انبار وسايل خود نيز استفاده مي گنند.

در زمانهاي قديمي تر در داخل حفره اي اين چنار قهوه خانه وجود داشته است.

نمایی از آبشار زیبای روستای شرکان
نمایی از آبشار زیبای روستای شرکان

قبرستان شرکان :

قبرستان شرکان شامل دو قسمت است : ۱) سر پير (لا پيري)              ۲)مروهامسا ( غار همسايه)

اين تقسيم بندي را به دو دليل توجيه مي کنند:

الف) اينکه مردم روستا در قديم ۶ماه سال را در باغات خود که دور از روستا مي باشد زندگي مي کردند و مشغول آبياري و مرمت باغها و جمع آوري محصولات مي باشند و اين  قبرستان بيشتر مربوط به اين ۶ ماه سال مي باشد و مرده هاي خود را در اين قبرستان مروها مه دفن مي کردند که اين قبرستان در مشرق باغهاي روستا قرار دارد. و در بقيه سال مرده ها در قبرستان سر پير دفن ميشدند.

ب)جدايي قبرستان کفار و مسلمانان بعد از مشرف شدن مردم به دين اسلام که آنها از قبرستانهاي کفار استفاده نکرده و خودشان قبرستان جداگانه اي ساخته اند.

زندگي در خانه باغ :

با توجه به فعاليت اصلي روستاييان که باغداري است در باغات خود مردم اکثرا خانه هاي کوچکي به عنوان خانه باغ ساخته اند تا در کنار فعاليت خود در آنها استراحت و وسايل مورد نياز خود را در اين خانه ها نگهداري مي کنند.

در زمان قديم مردم در اول ارديبهشت تا آخر ماه آبان به اين خانه ها کوچ کرده و تا تمام شدن محصول در آن مي ماندند ولي امروزه با توجه  به تغيير شرايط زندگي فقط بصورت تفريحي و در روز فقط مورد استفاده قرار مي گيرد.

سيل و واريزه :

در سالهاي اخير در روستا هيچ سيلي نيامده است ولي يکي از مشکلات عمده اين روستا وجود  واريزه هاي زياد در قسمت شمالي روستا است .بخش دگا از خطر واريزه بيشتر در امان است و در معرض بادهاي شديد قرار ندارد اما خطر واريزه بيشتر بخش قلاتيه را تهديد مي کند.

باغات آبي:

باغهاي شرکان حدودا به مسا حت ۹۰ هکتار بوده که ۸۳ هکتار آن آبي و ۷ هکتار آن بصورت ديم است و اين نشان از زياد بودن منابع آبي به صورت چشمه هاي فراوان در اين روستا است.

تقسيم بندي آب :

يکي از منحصر به فرد ترين شيوه هاي آبياري مزارع مربوط  به اين روستا است.قدمت آن به سالهاي خيلي قديم بر مي گردد.از قراين و شواهد بر مي آيد  که نامهايي که بر روي تقسيمات آبياري نهاده اند مربوط به قبل از اسلام مي باشد و اين اسامي احتمالا مربوط به دوران آشوري است(کي گارا- مام يونس- کافراله-سوراوا- ميرا- حمزه – يائي شا).

به روايت يکي از ساکنين اين شيوه در زماني بوجود آمده که باغات به اين صورت نبوده و در آن زمان در شرکان فقط ۹نفر سکونت داشته اند و اين ۹ نفر يک خانواده را تشکيل مي داده اند که عبارت بوده اند از پدر،مادر،۶پسر و يک دختر که تمام باغات متعلق يه اين خانواده بودهاست. در آن زمان بيشترين درختان توت و انار بوده است.اين باغها توسط دره اي به نام پلور آب انها تامين مي شده است.آب اين رودخانه توسط جوي آبي به اسم مزره ي به طرف باغها کشيده مي شده و چون اينها ۹نفر بوده اند مي بايست باغها در مدت ۹ روز آبياري مي شدند و هر روز يکي از آنها از آب جوي مزره ي استفاده مي کرده است.به همين خاطر اسم اين ۹ روز به اين عبارت مي باشند : ۱- کي گارا  ۲- حمزه   ۳- سورا وا ۴- يائي شا

۵- ميرا وا ۶- کافراله ۷- شعبان ۸- مام يونس  ۹- بابه م . که تقسيم بندي فوق از بهترين تقسيم بندي هاي آبياري بوده و از نور خورشيد در زمانبندي سهميه و مدت آبياري استفاده مي شده است.

امروزه نيز از اين تقسيم بندي قديمي روستاييان براي آبياري باغات خود استفاده مي کنند.

پل روستا :

دره آب باعث تقسيم روستا به دو قسمت شده است و اين دو بخش توسط پلي به نام(پلور)بهم وصل شده که اين پل بوسیله آهن و سيمان ساخته شده و نسبتا محکم مي باشد.در مجاور اين پل اتاق قديمي وجود دارد که محلي است براي شستن لباس ها که در گذشته بيشتر از آن استفاده شده است.

محصولات روستا :

ميوه هاي عمده روستا بيشتر شامل انار و گردو است.که بنا به شرايط اقليمي و نوع خاک منطقه اين دو درخت براي زيستن در اين زيستگاه سازگاري بيشتري دارد.

ميزان محصول گردوي سالانه آن حدود ۳ تن و انار آن حدود ۴۰ تن در سال است که بيشتر انار اين روستا در سطح شهرستان پاوه مشهور مي باشد و حتي به انار ساوه شرکان معروف است.

منبع آب :  

۱) دگا : چشمه اي به نام سه ر چه مه

۲) قلاتيه : چشمه اي به نام هه شه مه ره

روستا داراي لوله کشي فاضلاب بوده اما بدون امکان دفع فاضلاب بصورت ساده به طرف دره مرکزي روستا

برق و تلفن :

بر اساس تعداد خانوار کنتور برق در روستا نصب شده است و تلفن آن نيز از سال ۸۲ تا زمان حال ۱۳۰ خط تلفن به روستاييان واگذار شده است که بصورت مزاحم گر داخلي مي باشد.

خانه بهداشت :

روستا داراي ساختمان خانه بهداشت بوده که در قسمت پايين جاده قرار گرفته و يک بهيار زن آن را اداره کرده و در طول يک هفته دکتر عمومي فقط يک روز به اين روستا مراجعه مي کند.

پايگاه بسيج : 

ساختمان آن دو طبقه، طبقه بالا محل سکونت مسئول پايگاه و طبقه همکف محل فعاليت دفتر پايگاه است.

دکل صدا و سيما :

در بخش بالايي قلاتيه نصب شده و فقط بخش قلاتيه از تمامي شبکه هاي سيما و استان استفاده نموده اما بخش دگا فقط شبکه ۱ را پوشش مي دهد.

مسجد :

مسجد شرکان يکي از بناهاي قديمي روستا است که در آن از ستونهاي چوبي استفاده شده که مورد مرمت قرار گرفته و در کنار اين ستونها براي استحکام بيشتر ستونهاي آهني  نيز نصب شده است ، بام خاکي آن عوض و بصورت تاق ضربي و ايزوگام در آمده است.به روايت اهالي روستا اين مسجد در زمان عبداله بن عمر  ساخته شده  و تنها مسجد جامع روستا نيز مي باشد. 

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا