تاریخی

تاریخچه نودشه

نودشه
نودشه

«نودشه» شهری مرزی در میانه کوه‌های بلند و دره‌های عمیق سر‌زمین پر رمز و راز اورامان است. «نودشه» در ۱۵۰ کیلومتری شهر کرمانشاه واقع شده و از توابع شهرستان پاوه به شمار می‌رود. این شهر از شمال با مریوان و از طرف غرب با شهر‌های غربی کردستان عراق از جمله: حلبچه و بیاره هم مرز است.

«نودشه» از سابقه تاریخی طولانی برخوردار است. واژه «نودشه» به معنی «نودژ» یا «دژنو» است.
بدین ترتیب که این شهر، پیش از این در دو مکان دیگر (در حول و حوش مکان فعلی آن) واقع بوده ولی از آنجا که مورد تاخت و تاز و دستبرد راهزنان و طایفه‌های اطراف قرار گرفته است مردمان‌اش تصمیم گرفته‌اند که تدبیری جدید برای مقابله با اشرار بیندیشند و به همین خاطر محل شهر را تغییر داده و در دامنه کوهی بلند مسکن گزیده‌اند و حالا سال‌هاست که «نودشه» بر دامنه کوه محفوظ مانده و حتی جنگ ۸ ساله عراق و ایران و همچنین درگیری‌های داخلی کردستان، مانع سکونت مردمان سر‌سخت نودشه در آنجا نشد و ۸ سال جنگ را در دل آن همه تشویش، نا‌امنی و وحشت دوام آوردند.
مردمان «نودشه» در آن سال‌های دور در دامنه کوه مسکن گزیدند تا با تسلطی که بر دره‌های اطراف دارند از گزند دشمنان‌شان در امان بمانند و بدین گونه بود که این شهر نودشه نام گرفت. نودشه در دل طبیعتی کوهستانی و سرشار از صخره و سنگ واقع شده و اطراف‌اش را جنگل‌های انبوده بلوط، ون، زالزالک و باغ‌های بسیار وسیع میوه شامل باغ‌های: گردو، گلابی، انجیر، توت، انار، انگور، شفتالو و… فرا گرفته است. علاوه بر باغ‌های مذکور و جنگل‌های انبوه، درختچه‌ها و پوشش‌های گیاهی متنوعی سراسر این منطقه را در برگرفته است. جالب آنجاست که جنگل‌های بلوط، ون و زالزالک علاوه بر پوشش سبزی که در کوه‌ها ایجاد کرده‌اند؛ دارای میوه و ثمر هستند به گونه‌ای که از صمغ درخت «ون» برای تولید «سقز» که مصارف بسیار مفید صنعتی و دارویی دارد استفاده می شود. میوه درخت بلوط هم مصارف بسیار عالی دارویی از جمله ترمیم کردن دیواره معده دارد.
ایرانیان خبر از جذابیت‌ها و ویژگی‌های طبیعت کردستان دارند؛ غافل از این که «نودشه» و طبیعت اطرافش بسیار منحصر به فرد‌تر از سایر مناطق کردستان و غرب کشور است به طوری‌که بدون هیچگونه غلو و اغراقی می‌توان آن منطقه را با دامنه کوه‌های آلپ اروپا از لحاظ جلوه‌ طبیعی‌ای که دارد، مقایسه کرد. این جذابیت‌ها را می‌توان به عناصری طبیعی چون: کوه، جنگل، باغ‌های میوه، چشمه‌های زلال پر آب، رودخانه سیروان و انواع پوشش‌های گیاهی و درختچه‌های خودرو مربوط دانست.
امروزه که تکنولوژی و ماشین در همه جا نفوذ کرده و بکر بودن را از مناطق طبیعی گرفته است؛ شاید منطقه نودشه یکی از مناطقی باشد که بواسطه صعب العبور بودن و دور افتادگی‌اش و از طرفی دیگر جنگ ۸ ساله و درگیری‌های داخلی کردستان، همچنان بکر و اصیل مانده است. اگر هم جاده‌هایی از دل کوه‌ها، دره‌ها و باغ‌ها و جنگل‌ها گذشته‌اند نه تنها از جذابیت‌های طبیعی آنجا نکاسته بلکه امکان دیدار از آن منطقه را هم میسر‌تر کرده‌اند. در واقع اگر این جاده‌ها نبود؛ بالا رفتن از کوه‌های بلند اورامان و گذشتن از دره‌های عمیق و تنگ آنجا فقط از عهده مردمان بومی آنجا بر می‌آمد؛ مردمانی سرسخت که کوه، جنگل و دره را خوب می‌فهمند.
جاده تازه تاسیس پاوه به نودشه، بستر بسیار خوبی برای دیدن طبیعت زیبای نودشه و اطرافش فراهم آورده است و چشم انداز‌هایی دیدنی دارد. این جاده پر پیچ و خم، به سان اژد‌هایی سیاه در دل باغ‌ها و کوه‌ها خفته است. جاده‌ای که از هر طرف آن نگاه کنی سرسبزی، کوه، صخره، دره، رودخانه، چشمه و طبیعت بکر می‌بینی. تابستان‌ها و پاییز میوه‌های انار، انگور، گلابی، گردو، انجیر و… بر درختان، چشم هر زیبا پسندی را به خود مشغول می‌دارند و جالب‌تر آنجاست که در این راسته زندگی ساده و سرشار از شور مردمان سخت کوش نودشه را خواهید دید که بیانگر رهایی و رستگاری آنها از دل مشغولی‌های کاذب و اعصاب خورد کن دنیای ماشینی است؛ مردمانی که آب را می‌فهمند و به گمنامی نمناک علف نزدیکند. علاوه بر باغداری و کشاورزی، دامداری یکی دیگر از دل مشغولی‌های مردمان آنجاست به طوریکه اکثر خانواده‌ها با وجود این که دامداری محل در‌آمدشان نیست ولی نیاز‌های خود را با پرورش انواع دام برآورده می‌کنند. مردم نودشه یک ویژگی جالب توجه دارند و آن این است که در مرز میان زندگی شهری و روستایی مانده‌اند. یعنی با این که مولفه‌های دنیای مدرن به اندازه کافی در آنجا رواج یافته، دل از سنت‌ها و اصالت‌های قومی و بومی‌شان نکنده‌اند و در کنار زندگی تا حدودی مدرن‌شان به کشاورزی و گاهی هم دامداری مشغول‌اند. از طبیعت آنجا که بگذریم باید به معماری سنگی نودشه اشاره کرد که در آن خانه‌ها به صورت پله پله در بافتی از سنگ و گل و چوب تا بلندای کوه‌ها پیش رفته‌اند. این معماری دست کمی از معماری «ماسوله»، ندارد.
البته در سال‌های اخیر ساختمان‌های بسیاری از آجر و سیمان و آهن در دل این معماری سنگی ظریف روییده‌اند که تلفیقی از معماری سنتی و مدرن پدید آورده است.
ویژگی‌های بومی مردمی، آداب و رسوم خاص قومی و زبانی، فرهنگ انسانی متنوع و منحصر به فرد، نوع لباس، صنایع دستی محلی از جمله مواردی هستند که یک گردشگر را به هنگامه دیدار از نودشه درگیر خود می‌کنند. ویژگی هایی متفاوت و خاص که زندگی جدیدی مقابل چشمان شما می‌گشاید. زندگی که تا مدتی ذهن شما را به درون خود می‌برد.
«نودشه» دنیایی پر راز و رمز و سرشار از قصه دارد. قصه‌هایی که بازتاب واقعیت حقیقت زندگی مردمان سرسخت و لطیف آنجاست. تو گویی حرف‌های این مردم خاستگاهی افسانه‌ای و خیالی دارند و این در صورتی است که حقیقت زندگی مردمان آنجاست که رنگ افسانه به خود می‌گیرد. مردم نودشه با گویش کردی اورامی که به عقیده بعضی از محققان یک زبان است تا یک گویش، تکلم می‌کنند. این زبان، از زبان اوستایی و فارسی دری بر جای مانده و با تفحص در این زبان می‌توان به آسانی ریشه‌های اوستایی واژگان این زبان را دریافت. در اطراف نودشه آرامگاه پیران و عارفان اورامان که زبانزد مردم مناطق کردستان هستند یافت می‌شود که همیشه زیارتگاه رندان رسته از تعلقات بوده است. آرامگاه سید عبیدالله برادر امام رضا (ع) ملقب به «کوسه هجیج» و آرامگاه پیر شالیار از جمله مکان‌هایی هستند که هر ساله عده بی‌شماری از مردم کردستان برای زیارت به آنجا رهسپار می‌شوند. علاوه بر این وجود تکایای متعدد در این منطقه و تجمع دراویش برای برپایی مجلس سماع و تهلیله یکی دیگر از موارد قابل توجهی است که ممکن است که برای گردشگران جالب و دیدنی باشد. ضمن این که اعتقادات و آداب و رسوم درویشان و صوفیان آنجا می‌تواند نگاه متفاوتی را در دیدارکنندگان نسبت به مقوله عرفان و تصوف برانگیزد.
به هر حال اگر به «نودشه» سری بزنید با یک زندگی سرشار از شوق، امید، عشق، تلاش، سرسختی و اصالت روبرو خواهید شد. اگر می‌خواهید که برای مدتی از زندگی پر سر و صدا و پر از دم و دود ماشینی این روزها و از روز مرگی و خستگی خلاص شوید؛ سری به «نودشه» و طبیعت زیبای اطرافش بزنید تا زندگی واقعی را در آنجا دریابید.
در پایان باید گفت که نودشه شهر چهار فصل است. یعنی بهارش سرشار از سرسبزی درخت و جنگل، درختچه و انواع گل‌های کوهستانی است. چشمه‌هایش جوشان و دره‌هایش پرخروش‌اند.. تابستانی پر از میوه و هوایی خشک دارد با پاییزی رنگارنگ به طوری‌که ترکیبی از انواع رنگ‌ها را می‌توان در برگ‌های خزان زده باغ‌ها و جنگل‌ها دید. جالب‌ترین فصل منطقه نودشه زمستان پربرف‌اش است. برفی که بر کوه و جنگل‌ و دره‌ها و درخت‌ها می‌نشیند و دنیایی سراسر سپیدی پدید می‌آورد .

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا