گوناگون

انقراض ارغوان سیروان در سایه سکوت

اسپریز قبل از آبگیری سد داریان -  ارغوان سیروان - عکس از هژیر روشنی مقدم
اسپریز قبل از آبگیری سد داریان – ارغوان سیروان – عکس از هژیر روشنی مقدم

همه ما به یاد داریم ان هنگام که اول بهار می شد و گذرمان به رودخانه سیروان درختچه ای زیبا نگاهمان را به سوی خود می کشاند انگار زودتر از سایر درختان و گیاهان آمدن بهار را فهمیده بود و کنارهای خروشان سیروان را به زیبایی هر چه تمام مزین کرده بود و اگر کمی به طرف شمالی سیروان نزدیک روستای داریان و هجیج میرفتی انجا بود که منظره. اش بسیار رویایی تر میشد انبوه درختان ارغوان را میددی که یکدیگر را در اغوش گرفته بودند گویی هراس رفتن بی بازگشتی را دارند.افسوس که چنین هم شد و با آبگیری سد داریان ما دیگر هر گز ان منظره زیبا و ان هم آغوشی رنگین را نخواهیم دید و تنها ذخیرگاه ژنتیکی ارغوان اورمانات نزدیک پل هجیج تا ابد زیر آوار بی اعتنایی و بی مهری مدفون میماند و خاطره ای میشود که به زودی کسی ان را به یاد هم نخواهد اورد.

در سال ۱۳۸۰ طرحی به عنوان  حفاظت از ذخیرگاه ارغوان سیروان توسط سازمان جنگل ها و مراتع در حال تدوین بود که محدوده ای به وسعت ۳۵۰ هکتار را شامل میشود که به دلیل ملی بودن طرح سد داریان منتفی شد به گفته جناب اقای نوری یکی از حامیان حفاظت محیط زیست در روستای هجیج بیش از ۱۶۰ هکتار از این محدوده زیر آب رفته است.

بر طبق تحقیقات اینجانب جنس ارغوان سیروان ﮔﻮﻧﻪ  ای ﻧﺎﺩﺭ ﻭ ﺩﺭ ﺣﺎﻝ ﺍﻧﻘﺮﺍﺽبا نام.علمی griffithii Cercisدرختچه ای ﺑﻮﻣﯽ ﺳﺮﺯﻣﯿﻦﻫﺎﯼ ﺟﻨﻮﺏ ﻏﺮﺑﯽ ﺁﺳﯿﺎﺳﺖ وزادگاه اصلی ان پراوان افغانستان است و جزه گونه های وحشی گیاهی محسوب میشود که تکثیر آن شرایط خاصی دارد به طوری که تنها تا ارتفاع ۳۰۰ متر در کنارهای بالاتر از رودخانه سیروان مشاهده شده و  محدوده پراکنشی کمی در ایران دارد وتنهادر ایلام و لرستان ومازندران ﺑﻪ ﺻﻮﺭﺕ ﺧﻮﺩﺭﻭ ﻣﯽﺭﻭﯾﺪ ولی شاید با از بین رفتن این شاهرگ حیاتی و زخیرگاه ژنتیکی به زودی دیگر در اورامانات و سیروان نروید و ان تعداد معدود باقیمانده که بر طبق براوردهای من که دو سال است در حال تهیه فلور گیاهان اورامانات تحت اسم و محدوده جغرافیایی (از دالانی تا هالانی) میباشم به یک چهارم کاهش یافته که ان هم احتمالا بر اثر تغیرات محیطی حاصل از ایجاد سد از بین بروند و داستان انقراض ارغوان سیروان هدیه ای تلخ باشد برای نسلهای اینده. ساکنان اورامانات از شاخه های ارغوان جهت سبد بافی استفاده کرده و کمتر از خواص دارویی این گونه با ارزش از ارغوان سخنی به میان امده است ولی خواص زیادی دارد.

– ﺩﻡ ﮐﺮﺩﻩ گل ﺁﻥ ﺩﺳﺘﮕﺎﻩ ﺗﻨﻔﺴﯽ ﻭ ﻣﻌﺪﻩ ﺭﺍﭘﺎﮐﺴﺎﺯﯼ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ .
– ﻣﻠﯿﻦ ﻭ ﻣﺴﻬﻞ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ .
– ﺍﺧﻼﻁ ﻣﻮﺟﻮﺩ ﺩﺭ ﺑﺪﻥ ﺭﺍ ﺩﻓﻊ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ .
– ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﯽ ﻫﺎﯼ ﺗﻨﻔﺴﯽ ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺳﺮﻓﻪ،ﺑﺮﻭﻧﺸﯿﺖ، ﺁﺳﻢ ﻭ ﺗﻨﮕﯽ ﻧﻔﺲ ﺭﺍ ﺑﺮﻃﺮﻑ ﻣﯽﮐﻨﺪ .
– ﺑﺮﺍﯼ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺯﺧﻢ ﻫﺎﯼ ﺳﻄﺤﯽ ﻭ ﺳﻮﺧﺘﮕﯽ
– ﺍﺯ ﺩﻡ ﮐﺮﺩﻩ ﺁﻥ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﮐﻨﯿﺪ .
– ﭘﻮﺳﺖ ﺩﺭﺧﺖ ﺁﻥ ﻗﺎﺑﺾ ﺍﺳﺖ.
– ﺳﻨﮓ ﮐﻠﯿﻪ ﻭ ﻧﺎﺭﺍﺣﺘﯽ ﻣﺜﺎﻧﻪ ﺭﺍ ﺩﺭﻣﺎﻥ ﻣﯽکند.

یکی از خواص مهم ان که از تجارب بنده می باشد استفاده از خاکستر پوست ان جهت قطع خونریزی زالو درمانی میباشد که در طی مقاله ای در سال ۹۳ انرا به سازمان تحقیقات حجامت ایران پیشنهاد نمودم.

قسمتی از کتاب در حال تهیه فلور اورامان اینجانب تحت عنوان (انقراض بیصدای گیاهان اورامان )

توضیح:۱- منظور از زادگاه یک گیاه محل تولد اولیه انست که مشخص کردن ان کاری بسیار دشوار است بدون شک اورامانات نیز زادگاه اولیه چندین گیاه هست که بنده در حال انجام تحقیقاتی برای اثبات انها هستم و به نتایجی درمورد  زادگاه گیاه مخلصه که روستای نسمه میباشد و درخت داغدانان ( به زبان هورامی تایله ) که شهر نودشه هست دست یافته ام.

۲-گیاهان زیبای اورامان هدیه ای ارزشمند از جانب خدای متعال به ما هستند که هیچ یک بی دلیل افریده نشده اند و ما این خاک و بوم را با آنان شریکیم و مسؤل بقای انهایم و انقراض حتی یک علف هرز سرزمین اهورایی اورامان قابل بخشش و جبران نخواهد بود.

نویسنده : فهمی سلیمانی

فهمی سلیمانی
فهمی سلیمانی
برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا