شهرها و روستاها

روستای دودان

دودان یکی از قدیمیترین روستا های اورامان می باشد که در دوازده فرسخی جنوب سنندج و صد وپنجاه کیلومتری شمال غربی کرمانشاه و سی کیلومتری جنوب غربی پاوه قرار دارد.

روستای دودان
روستای دودان

دودان کلمه ای است عبری که از ریشه کلمه داوود یعنی از کلمه دوود عبری گرفته شده است که به معنی یار محبوب می باشد و شاید دلیل نام گذاری این روستا مهاجرت یهودیان(عبری زبانان)از بین النهرین به هورامان و غرب امپراطوری ایران بوده که عده ای از آنان در دودان ساکن شدند و بنا به تاریخ عبریان – هارامن یکی از پیامبران بنی اسرائیل از فلسطین عازم هورامان و آتشکده پاوه برای هدایت و رستگاری آنان شد و در آتشکده پاوه به درود حیات گفت و دودان یکی از مکانهایی است که احتمالا در آنجا به خاک سپرده شده است.

در دوران ظهور اسلام نیز دودانیان جز اولین طوایفی بودند که نمایندگانی را نزد عبدالله بن عمر (مامور لشکر کشی سپاه اسلام به هورامان) فرستادندو مشتاقانه دین اسلام را پذیرفتند و این روایت اسلام آوردن دودانیان در سند سواد اعظم که توسط عبدالله بن عمر و عمر بن خطاب نگارش یافته ،ذکر شده است و بعد از این دوران شاهد ظهور عالمان و ادیبان بزرگی چون بابا سرهنگ دودانی، بابا جلیل ،پیر میکاییل،پیر داود،مصطفی دودانی،میرزا قولی،شیخ یوسف دودانی و زنان بزرگی چون بی بی صبوره،بی بی تبریز،دده بگتر،سمن خانم،بی بی سائی و …. بوده است.

براستی باید دودان را مهد علم و ادب و شعر و عرفان هورامان دانست ، چون اگر شعر فارسی سابقه ای هزارو دویست ساله دارد شعر دودان(کوردی هورامی و فارسی) سابقه ای هزارو صد ساله دارد.

دودان یكي از قديميترين روستاهاي اورامان و مركز روشنفكري و علمي در سطح اورامانات بوده ، اين روستاي زيبا در دوازده كيلومتري بخش باينگان قرار گرفته ونماي خيلي زيبايي دارد.

منطقه ايست گرمسيري وسنگلاخي همين سنگلاخ بودن باعث شده تا مردم اين روستا از راه دامداري بويژه پرورش بز امرار معاش كنند . عشق وعلاقه مردم اين روستا باعث شده كه تاكنون در آنجا بمانند وهيچگاه اين وطن مقدس خود را تنها نگزارند .اعتقادات ويژه اي براي خود دارند . مثلا انارهايي در باغهاي دودان وجود دارند كه رنگ دانه وپوست آنها مشكي است و معتقدند كه اين انارها را حضرت خزر كاشته وجهت مداواي بيماري دل درد بكار مي برنند و بسيار موثر است . يكي ديگر از ويژگي هاي اين روستاي تاريخي مقبره ي پير ميكائيل كه يكي از نودو نه پير اورامان است مي باشد . كساني كه به مريضي تب ولرز مبتلا مي گردند بر سر مرقد پير ميكائيل مي روند بعد از چند دقيقه شفا مي يابند . پير ميكائيل را به چند نام مي شناسند و معروف است به پير شش پنجه و او را پير هزار مال جاف هم مي گويند .

روستای دودان
اولین جشن شکرگزاری انار در روستای دودان – ۱۳۹۶/۰۸/۱۵

زماني طايفه ي پير ميكائيل در دودان هزار خانوار بوده اند اما متاسفانه به علت كوچ بي رويه امروزه رونقي براي اين روستا نمانده است . اكنون حدود پنجاه خانوار از طايفه ي پير ميكائيل در آنجا هنوز سكونت دارند . تعدادي از مردم معتقدند آب دهان آنها جهت بيماري پوستي ( واله مه ن ) به كار مي رود . از ويژگي هاي ديگر دودان چشمه ي بانه سليكه و درخت تنومند بيد پير ميكائيل است . آب چشمه ي بانه سيلكه همچون كافور سفيد و از كوهي بلند سرازير و به كنار درخت بيد جريان دارد .اين چشمه تا اوايل خرداد ماه ، جاري است بعد از آن آب خشك مي شود . نزد اهالي روستا هم آب و هم درخت مورد احترام ويژه اي برخوردارند بعد از وفات پير ميكائيل عده ي زيادي از طايفه اش به قره داغ عراق رفته وتا حال پيشرفت قابل توجه اي داشته اند . مثلا مولانا خالد ذوالجناحين كه در تاريخ اسلام مشهور و سرسلسله ي طريقه ي نقشبنديه است . طايفه ي ديگري كه در دودان به جاي مانده اند به طايفه ي پير زا مشهور هستند . دوشخصيت ديگر به اسمهاي با پير و داوده سوور در دودان مدفون هستند . شخصيت ها و شاعران عاليرتبه ي ديگر در دودان زيسته اند . از جمله : پير داود دوداني ، مصطفي دوداني ، بابا جليل دوداني ، ده ده بگتري دوداني ، ميزا قولي دوداني ، سمن خانم دوداني ، بابا سرهنگ دوداني .

چند بيت شعر از بابا سرهنگ دوداني :

سه رهه نگ ده ودان سه رهه نگ ده ودان

ئه ز كه ناممه ن سه رهه نگ ده و دان

چه ني ئيرمانان مه گيلم هه ردان

مه كوشم په ري ئايين كوردان

هه فتم سه ر خيله ن هه فتم سه ر خيله ن

جه ئاسمان دا هه فتم سه ر خيله ن

هه ريه ك وه ره نگي نه گشت و گيله ن

هه ر يه ك په ي كاري ئاواره و ويله ن

برچسب ها

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا